Bebeklerin kafa yapısının vücudun diğer bölümleri gibi büyük ölçüde genetik özelliklerden etkilendiğini aktaran Doç. Dr. Boran, her bebeğin kafasının tamamen yuvarlak olmasının gerekmediğini dile getirdi. Anne ve babanın kafa yapısının bebeğin kafa şeklinde belirleyici olabileceğini kaydeden Boran, bazı durumlarda kafa şekli bozukluğunun yalnızca genetik özelliklerle açıklanamayacağını ve bu nedenle kranyosinostoz yani kafa şekil bozukluğu açısından dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Bebeklerin kafatasının doğumda erişkinlerdeki gibi tek parça ve sert bir kemik yapıda olmadığını ifade eden Boran, kemikler arasında "sütür" adı verilen birleşim bölgelerinin bulunduğunu belirtti. Bu yapıların bebek büyürken kafatasının da büyümesine olanak sağladığını aktaran Boran, normal gelişim sürecinde bu bölgelerin zamanla kapandığını kaydetti. Bu birleşim hatlarından birinin normalden önce kapanması durumunda o bölgede kafa büyümesinin kısıtlandığını ve diğer bölgelerde büyümenin devam ettiğini bildiren Boran, bunun sonucunda bebeğin kafa şeklinin belirgin biçimde bozulduğunu ve bu duruma kranyosinostoz dendiğini aktardı.
İLERLEYİCİ VE BELİRGİN BOZUKLUKLARDA ERKEN TANI KRİTİK ROL OYNUYOR
Kranyosinostozun her vakada beyin gelişimini olumsuz etkilemediğini ancak kafa içi basınç artışı ile nörolojik problemlere yol açabileceğini belirten Boran, özellikle ilerleyici vakalarda erken değerlendirmenin ve tanının kritik önem taşıdığını dile getirdi. Tedavinin hastalığın tipine, bebeğin yaşına ve erken kapanan hatta göre değişebileceğini aktaran Boran, uygun hastalarda cerrahi müdahaleyle erken kapanan birleşme hattının düzeltilebildiğini ve kafatasının normal büyümesine olanak sağlandığını ifade etti. Kafa şekil bozukluklarının önemli bir bölümünün pozisyona bağlı geliştiğini kaydeden Boran, bebeğin uzun süre aynı pozisyonda yatmasının kafatasının arka bölümünde düzleşmeye neden olduğunu bildirdi. Sürekli aynı bölgenin yatağa temas etmesiyle basıya bağlı düzleşme oluştuğunu belirten Boran, bu durumun sütür kapanmasıyla aynı şey olmadığını ve pozisyon değişiklikleriyle önlenebileceğini aktardı.
EBEVEYNLERİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN POZİSYONEL ÖNLEMLER
Pozisyona bağlı kafa şekil bozukluklarını önlemek adına ebeveynlere önerilerde bulunan Boran, bebeğin sırtüstü yatırılması sürdürülürken başının baktığı yönün değiştirilmesi gerektiğini kaydetti. Yetişkin gözetiminde bebeğin farklı pozisyonlarda zaman geçirmesine olanak tanınmasını isteyen Boran, bebeği kucakta daha dik tutmanın veya uygun taşıma yöntemlerini kullanmanın uzun süreli basıyı azaltacağını vurguladı.
Bebeğin kafa şeklinin yaş ilerledikçe belirgin biçimde değişmesi, başın bir tarafında belirgin düzleşme bulunması veya kafa yapısında endişe verici bir farklılık gözlemlenmesi durumunda uzman değerlendirmesinin şart olduğunu belirten Boran, ebeveynlerin kendi başlarına değerlendirme yapmak yerine çocuk beyin ve sinir cerrahisi konusunda deneyimli bir uzmana başvurması gerektiğini ifade etti. Boran, çoğu durumda önemli bir sorun saptanmasa da erken tanı ve tedavi gerektiren nadir durumların gözden kaçırılmaması adına doktor kontrolünün önemine dikkati çekti.
