Çalışmaların Osmanlı arşiv belgeleri, tahrir kayıtları ve mühimme defterlerinin arazi incelemeleriyle eşleştirildiğini belirten Alp Arslan Dur, bölgedeki tarihi yapıları değerlendirdi. Dur, Karahallı ilçesine bağlı Dumanlı ve Beki köyleri ile çevresindeki güzergâhlarda bulunan gizemli yapıların tarihsel işlevine önemli ölçüde ışık tuttuğunu söyledi. Dur, kişisel sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımda, bu tarihi yolun yalnızca bir ulaşım hattı değil, kapsamlı bir sistem olduğunu ifade etti. Dur, yürütülen bilimsel çalışmalar sonucunda bu hattın hanlar, sarnıçlar ve karakollarla donatılmış büyük bir güvenlik ve konaklama ağı olduğunu vurguladı.
UŞAK DENİZLİ TARİHİ YOLU ÜZERİNDEKİ STRATEJİK GÜVENLİK SİSTEMİ DETAYLANDIRILDI
Uşaklı belgeselci Alp Arslan Dur, araştırmalar sonucunda elde edilen en dikkat çekici bulgulardan birinin Dumanlı Köyü’nün 16’ncı yüzyıldaki resmi statüsü olduğunu açıkladı. Dur, 1570 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde köyde toplam 27 Hâfız-ı Derbend görevlisinin bulunduğunun açık şekilde kayıt altına alındığını belirtti. Bu sayının Dumanlı’nın sıradan bir yerleşim olmadığını, devlet tarafından eşkıya faaliyetlerine karşı özel yetkilerle donatılmış askeri-idari bir geçit merkezi olduğunu gösterdiğini söyledi.
KAYIP TARİHİ HAN VE SU YAPILARI ÜZERİNE YENİ BULGULAR PAYLAŞILDI
Mühimme Defterleri’nde yer alan 1568 tarihli kayıtlara göre, dönemin Uşak Kadısı bölgedeki eşkıya saldırıları nedeniyle Beg Ogat mevkiine han yapılmasını rapor etti. Bugün Dumanlı Köyü sınırlarında bulunan ve halk arasında Örenyeri olarak bilinen kalın taş duvarlı yapı kalıntısının, Beg Ogat Hanı olabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, yapının konumu ve mimari büyüklüğünün sıradan bir yapıdan çok daha öte olduğunu ve kamusal amaçla kullanıldığını özellikle vurguluyor. Güzergâhın önemli duraklarından biri olan Beki Köyü’nde yer alan ve halk arasında Mülke olarak bilinen kubbeli su sarnıçları dikkat çekiyor. Dur, arşivlerdeki Avganbeli, Hasköy-Üçkilise ve Beg Ogat kayıtlarının aynı dönemlerde yoğunlaşmasının planlı bir koruma stratejisini ortaya koyduğunu ifade etti. Dur, Hasköy’den başlayarak Kalemoğlu Köprüsü, Kırkyaren, Beki ve Dumanlı üzerinden Denizli-Bekilli’ye uzanan hattın ticaret yollarını koruduğunu söyledi. Dur ayrıca, bölgede kesin tarihlendirme yapılması ve yapıların işlevlerinin netleşmesi için arkeolojik yüzey araştırmaları ile analiz çalışmalarının sürdürüleceğini belirtti.
