Uşak’ta 12,5 TL’den satılan ekmeğin fiyatı dün itibarıyla 15 TL’ye yükselirken, yapılan artışın yüzde 20 seviyesinde gerçekleşmesi kamuoyunda tartışmaları da beraberinde getirdi. Söz konusu fiyatın artık, Fırıncılar Esnaf Odası’ndan değil, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın aldığı kararla belirlendiği öğrenildi. Fiyat artışıyla birlikte, ekmeğin birim fiyatının hangi maliyet kalemleri esas alınarak belirlendiği sorusu yeniden akıllara gelirken, Uşak’taki fırıncı esnafı, 20 lira talep ettiklerini fakat bunun gerçekleşmediğini bildirdi.
ASGARİ ÜCRETE YAPILAN YÜZDE 27’LİK ZAM GEREKÇE GÖSTERİLDİ
Zam kararına gerekçe olarak asgari ücrete yapılan yüzde 27’lik artış gösterilirken, fırıncı esnafının işçilik giderlerindeki yükselişin birim maliyete ne ölçüde yansıdığına dair somut bir hesaplama ortaya konmaması dikkat çekti. İşçilik maliyetinin yanı sıra un, maya, enerji, kira ve diğer üretim giderleriyle birlikte kapsamlı bir maliyet tablosu üzerinden artış yapılması beklenirken, fiyatın hangi hesaplamaya dayandırıldığı konusunda net bir açıklama yapılmadı. Konuyla ilgili görüştüğümüz fırıncı esnafı, maliyetin çok fazla olduğunu ve ücretleri karşılamakta güçlük çektiklerini belirterek, “Asgari ücrete gelen zam ve un ile diğer giderlere gelen zamlar, masraflarımızı artırdı ve bizler normalde 20 lira talep ediyorduk. Fakat dün itibariyle zam bir çok işletmede uygulanmaya başlandı ve bugün kentteki fırınların hepsi zammı uygulamaya başladılar. Normalde bu zam daha erken yapılmalıydı fakat geç kalınmış bir uygulama olarak görmemize rağmen yine de 15 lira hiç yoktan iyidir diyoruz” ifadesini kullandı.
5 AY ÖNCE GÜNDEME GELEN ARTIŞ ORANI BUGÜN UYGULANDI
Öte yandan söz konusu zam talebinin yaklaşık 5 ay önce gündeme gelmiş olması, artış oranının güncel maliyet hesaplarından ziyade daha önce belirlenen bir rakam üzerinden şekillendiği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi. Bu durum, belirlenen fiyatın maliyet analizine dayalı planlı bir artış mı yoksa önceden talep edilen bir oranın uygulanması mı olduğu sorusunu akıllara getirdi.